Wij denken dat LEGO® het beste speelgoed ter wereld is. Zo is LEGO® ten eerste leuk voor kinderen en volwassenen. Daarnaast is LEGO® leerzaam en prikkelt het de fantasie. Tenslotte is LEGO® geschikt om zelf, maar ook om samen met vrienden of collega’s te bouwen. Dit alles komt samen in de nieuwe aflevering ontmoet onze fans. We interviewen Hans Odenthal die samen met zijn collega’s van Sioux Embedded Systems werkt aan de grootste, volledig geautomatiseerde treinbaan ter wereld. Deze treinbaan haalt snoepjes op en levert ze ook weer automatisch af.
ToyPro: Hoe zijn je collega's en jij op het idee gekomen om een groep te starten voor het bouwen met LEGO® Mindstorms.
Hans: Bij ons bedrijf (Sioux) is kennisontwikkeling een hele belangrijke pijler. Zeker in softwareland zijn er altijd nieuwe ontwikkelingen gaande. Daarom heeft iedere medewerker zijn eigen opleidingsbudget om bij te blijven met de laatste stand van zaken. Daarnaast kent Sioux het pizza-budget om in de avonduren met collega’s aan kennisprojecten te werken. Ik had zelf een eenvoudig treinbaantje gebouwd waarmee ik met de programmeertaal C# (onderdeel van Microsoft.NET) een LEGO® trein en Mindstorms NXT alles bestuurde. Op dat moment was het niet meer dan een ovaal met seinpalen, waar de trein automatisch stopte voor een rood sein. Ik heb vervolgens een oproep gedaan binnen ons bedrijf wie het leuk leek om een kennisgroep te starten om voort te borduren op mijn treinbaan. Er waren meteen 10 enthousiastelingen en november 2011 was de geboorte van onze groep. De naam Sioux.NET on Track (spreek uit: Sioux-dot-NET-on-Track) is een verwijzing naar de programmeeromgeving .NET en de LEGO® treinbaan.

Team Sioux.NET on Track op LEGO® World 2013 in Utrecht.
Uit ervaring weet ik dat het risico bestaat, dat je in zo’n groep aan van alles gaat werken, maar er uiteindelijk niets wordt opgeleverd. Om dat te voorkomen, hebben we ons tot doel gesteld om elk jaar toe te werken naar een afgerond geheel en dat te laten zien op LEGO® World in Zwolle, later in Utrecht. Om de treinbaan aantrekkelijk te maken voor kinderen, hebben we de snoepjes toegevoegd en allerlei bouwwerken die, zoals we het zelf altijd noemen, een ‘woow’ effect moeten hebben op de kinderen. Een van de voorbeelden die ik hier wil noemen, was een kantelmechanisme om het snoepje uit de wagon te laten vallen.
LEGO® candy trebuchet met opvangtrechter en transportband.
Sinds 2012 is het ons gelukt om elk jaar aan LEGO® World deel te nemen en hebben we elk jaar een nóg mooiere treinbaan gedemonstreerd met nog meer mogelijkheden. Dat laatste wordt vooral mogelijk gemaakt door de software die door het team is geschreven. Met het tonen van onze baan op LEGO® World werken we meteen aan een van de maatschappelijke doelen van ons bedrijf, namelijk techniek promotie voor kinderen.
Helaas hebben we nét te horen gekregen dat we niet op LEGO® World 2018 mogen staan. Dus we gaan nog bekijken wat de alternatieven zijn. Misschien wordt het tijd voor een eigen LEGO® World in de Brainport regio, georganiseerd door Sioux en ToyPro?
ToyPro: Wat maakt bouwen met LEGO® zo leuk voor jullie?
Hans: Je vraag moet ik even splitsen in twee delen. Want ‘bouwen’ heeft twee betekenissen in dit geval. Een deel van de collega’s heeft zich namelijk toegelegd op het bouwen met LEGO®, de anderen bouwen de software applicatie in de programmeertaal C#. Bij het bouwen van deze applicatie, gebruiken we allerlei nieuwe technieken om de software zo goed mogelijk te maken. Gezien de aard van dit artikel, ga ik daar nu niet al te diep op in. Maar geloof me: je hebt er een stevige studie voor nodig om hieraan mee te kunnen werken.
Wat betreft de LEGO® is het op de eerste plaats een uitdaging om alles werkend te krijgen. Maar daarnaast is het belangrijk dat het ook stevig is en in delen te transporteren, dat het een aantal dagen continu kan blijven draaien zonder dat er van alles vervangen moet worden en (uiteraard) dat het er mooi uitziet. Hoewel LEGO® natuurlijk niet te vergelijken is met de echte projecten waar we aan werken, lopen we soms wel tegen vergelijkbare problemen aan: los ik het probleem mechanisch op of verander ik de software? Of, hoe zorgen we ervoor dat de software ‘weet’ of een bepaald onderdeel in de juiste stand staat? Want als je daar geen rekening mee houdt, kan het letterlijk tot gevolg hebben dat de tandwielen knarsend tot stilstand komen. En dat heeft weer tot gevolg dat de hele baan stil komt te staan, met ontevreden bezoekers tot gevolg.

Verschillende onderdelen LEGO® snoepsorteermachine.
Rekening houden met al deze aspecten maakt het zo boeiend. En het hoogtepunt is natuurlijk LEGO® World. Kinderen nemen geen blad voor hun mond, dus als ze iets niet mooi vinden hoor je dat meteen. Tot nu toe hebben we vooral lachende gezichten gezien en helemaal geweldig is als je hoort “Dit is het leukste wat ik vandaag heb gezien”. Sommige kinderen komen ook meerdere keren terug, dan weet je dat je toch iets moois hebt neergezet. De ouders zijn vooral verbaasd over dat je zoiets van LEGO® kunt maken en zijn vooral benieuwd naar de techniek erachter. Het is natuurlijk geweldig om te zien, hoe al die verschillende bouwwerken als een goed gedirigeerd orkest samenwerken. Voor de kinderen is het magie, wij weten dat het de software is.
Verbeterde automatische LEGO® snoepsorteermachine met LEGO® Mindstorms EV3.
ToyPro: Hoe krijgen jullie inspiratie en hoe vinden jullie oplossingen voor vraagstukken?
Hans: Als we terug komen van LEGO® World, plannen we altijd een vergadering om terug te kijken op het afgelopen jaar. Net als in onze echte projecten, stellen we de vraag “Wat ging er goed, wat kan er beter?”. We hebben allemaal een intrinsieke drive om het steeds beter te doen.
Een voorbeeld van het afgelopen jaar was, dat de tandwielen van de delta kraan helemaal kapot gedraaid waren. Logisch achteraf, als je bedenkt dat de kraanarmen meer dan 5000 keer aan de bak moesten. De bemanning van die dag hadden een ingenieuze oplossing gevonden om toch door te kunnen met de baan. Maar het was geen permanente oplossing en dat hebben we gefikst. Ook in de software komen dingen naar voren die beter kunnen, en al die zaken zetten we op onze te-doen-lijstje. Daarnaast hebben we gezegd: elk bouwwerk mag 2, hooguit 3 jaar meedoen en moet daarna vervangen worden door iets anders. Door deze voorwaarde toe te voegen, zijn we er zeker van dat de treinbaan er elk jaar weer anders uitziet.
Een deel van de inspiratie komt ook vanuit het zetten van soms bijna onmogelijke doelen. In de praktijk haal je deze vrijwel niet, maar je schuift wel daardoor elke keer weer een beetje op met wat er mogelijk is. Zo hadden we eerst niet gedacht dat het mogelijk was om een automatische snoepjessorteerder te maken. Maar het is toch gelukt en dat geeft dan wel een goed gevoel.

Team Sioux.NET on Track gebruikt alleen originele LEGO® en LEGO® goedgekeurde onderdelen.
ToyPro: Gebruiken jullie alleen LEGO® onderdelen of ook niet-LEGO® onderdelen en zo ja, waarom?
Hans: We gebruiken alleen LEGO® onderdelen óf producten van bedrijven die goedgekeurd zijn door LEGO®. Bijvoorbeeld, we gebruiken een Pixycam camera met een adapter van Mindsensors. Deze camera is nodig om de kleuren van het snoepje te detecteren. De kleurensensor van LEGO® is daar niet geschikt voor. Maar LEGO® blokjes aanpassen of iets printen, dat doen we niet. Dat is een voorwaarde die we ons zelf hebben opgelegd om het ons niet te gemakkelijk te maken. En geloof me, het is meer dan eens voorgekomen dat er een relatief simpele oplossing voorhanden was als we ons niet aan die voorwaarde zouden houden. En dan toch trouw blijven aan je eigen uitgangspunten én een oplossing vinden, dat geeft een echte kick.
ToyPro: Hoe groot is de treinbaan waar jullie aan werken? Zou je iets gedetailleerder kunnen uitleggen wat de treinbaan precies doet en waar de moeilijkheden liggen?
Hans: Tot nu toe is de baan elk jaar weer iets groter geworden. We hebben inmiddels al flink wat bouwwerken en tussen de verschillende bouwwerken moet de trein komen te rijden. De huidige afmeting van de complete baan komt nu uit op ongeveer 9 bij 4 meter (of als dat meer zegt: een grondplaat van 1200 bij 550 nopjes).
Een groot aantal van de kinderen die onze baan bezoeken op LEGO® World, noemt onze treinbaan “een snoepjesfabriek”. En dat is een prima benaming, want voor de kinderen lijkt het wel op een fabriek waar snoepjes worden gemaakt.
In principe komt het er op neer dat het begint met het kiezen van een kleur. Daar hebben we al heel wat verschillende apparaten voor gehad, dit jaar is het een ‘Rad van fortuin’ waar het kind een draai aan geeft. Het rad stopt op een van de kleuren rood, geel, groen of blauw, en die kleuren komen overeen met de vier soorten snoepjes. Meerdere kinderen kunnen achter elkaar hun kleur kiezen en iedereen krijgt een (trein)kaartje waar een nummer op staat. Met dat nummer kunnen ze volgen waar hun snoepje zich bevindt in de afhandeling.
De trein met vier wagons rijdt naar een kraan waar de wagons gevuld worden met de snoepjes in de juiste kleuren. De trein rijdt vervolgens naar het station, waar de vier snoepjes worden afgeleverd in vier kluisjes. Op een groot scherm is te zien welk snoepje aan de beurt is en of het klaar ligt om opgehaald te worden uit het kluisje. Met het kaartje dat het kind heeft ontvangen, kan hij het kluisje waar zijn snoepje in ligt, openen. Alles bij elkaar duurt het een paar minuten en is er van alles te zien op de baan. Zo worden de snoepjes automatisch gesorteerd en opgeslagen in een groot, volledig automatisch magazijn. Net als in een echte fabriek, staat het dus nooit stil.
In het volgende filmpje zie je de treinbaan die we vorig jaar in 2017 hebben gedemonstreerd in LEGO® World. We zijn vier dagen aanwezig geweest en meer dan 1000 bezoekers op onze stand een snoepje met onze trein gekregen.
ToyPro: Heb je tips voor anderen die met LEGO® Mindstorms bouwen?
Hans: Mijn belangrijkste tip voor degenen die met Mindstorms bouwen: geef niet te snel op. Programmeren is een vak apart en ik heb regelmatig gezien dat kinderen te snel de moed opgeven als het niet meteen lukt. Vraag iemand die verstand heeft van programmeren om hulp, want áls je eenmaal te slag te pakken hebt, dan weet ik zeker dat je niet meer anders wilt.
Voor de ouders is mijn belangrijkste tip: begin er niet te vroeg mee. Ik heb regelmatig ouders horen zeggen “mijn kind van 7 jaar kan al een Technic doos bouwen van 12+”. Maar het bouwen met fysieke blokjes is heel wat anders dan het abstract denken vanuit programmeerblokjes. Als je té vroeg begint met Mindstorms, krijgt het kind een negatieve ervaring en durft het later niet meer.
Een tip die ik ouders wil meegeven die zelf niet kunnen programmeren: vraag iemand om hulp die het wel kan. Ik hoor deze groep ouders vaak dat ‘ze techniek veel te moeilijk vinden’ en geven daarmee onbewust een negatief signaal af naar hun kinderen. Jammer, want techniek is juist geweldig en LEGO® Mindstorms kan daarbij heel goed helpen.
Hans, heel erg bedankt voor je tijd en uitgebreide informatie. Ik denk dat je niet alleen voor ons, maar ook voor vele lezers een inspiratie bent. Jammer dat jullie niet op LEGO® World 2018 staan. We hopen dat jullie een mooie plaats vinden om jullie indrukwekkende, snoepsorterende treinbaan te mogen showen.
Ben je geïnspireerd om je eigen LEGO® Technic MOC te bouwen? Je vindt alle onderdelen die je nodig hebt op onze LEGO® Technic onderdelen en de LEGO® Mindstorms onderdelenpagina.
Ontdek hier alle lichtsets van Lightailing
Ontvang wekelijks de ToyPro nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws over ToyPro en LEGO®, MOC’s en nog veel meer. Ontdek LEGO®
Gelukt! ToyPro houd je vanaf nu op de hoogte. Welkom bij de club.